Coraz więcej z nas suplementuje kwasy omega-3 i to nie bez powodu. W swojej pracy często spotykam osoby, które albo nie jedzą ryb, albo mają objawy, które mogą wiązać się z niedoborem omega-3. Dlatego pojawia się pytanie - czym są te kwasy, dlaczego są tak ważne i jak wpływają na zdrowie? O tym opowiem Ci w tym artykule — w praktyczny sposób.
Kwasy omega-3 – biochemia
To niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które mają kluczowy wpływ na prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Wpływają m.in. na pracę mózgu, układ sercowo-naczyniowy oraz odporność. Co więcej regulują procesy zapalne, co może mieć kluczowe znaczenie w przebiegu czy powstaniu chorób autoimmunologicznych.
Posiadają podwójne wiązanie między trzecim a czwartym atomem węgla – stąd też ich nazwa. Do przedstawicieli tej grupy zaliczamy trzy najbardziej istotne klinicznie kwasy:
- kwas alfa-linolenowy (ALA)
- kwas eikozapentaenowy (EPA)
- kwas dokozaheksaenowy (DHA)
Każdy z nich posiada w organizmie określoną funkcję i wpływa w większym stopniu na konkretny narząd.
Kwasy ALA, EPA i DHA – czym się różnią?
Jak wspominałam powyżej wyróżniamy kilka podtypów kwasów omega-3, które są ze sobą ściśle powiązane za sprawą przemian.
Z kwasu ALA powstają EPA i DHA, jednak konwersja nie jest zbyt efektywna. Co istotne, jego skuteczność może być zakłócona przez kilka czynników.
Kwas alfa-linolenowy
Kwas ALA, którego źródła to np. siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie czy olej rzepakowy.
Ponieważ organizm nie potrafi go syntetyzować – musi być dostarczany wraz z dietą.
Kwas alfa-linolenowy jest kwasem, który organizmie może być przekształcany do kwasów EPA i DHA jednak ta konwersja jest dość słabym źródłem. Wydajność tego procesu jest niewielka. To oznacza, że nie dostarczy odpowiedniej dawki i nie pokryje naszego zapotrzebowania na dostarczenie aktywnych form omega-3.
Kwas EPA i DHA – poznaj ich znaczenie!
Oba te kwasy są niezwykle ważne dla prawidłowego funkcjonowana organizmu i zachowania równowagi.
Kwas eikozapentaenowy (EPA) jest odpowiedzialny w głównej mierze za regulację stanów zapalnych. Bierze udział w syntezie związków, które hamują przewlekły stan zapalny, jak eikozanoidy, resolwiny i protaktyny. Po ludzku – pomaga wyciszyć Twój organizm!
Dzięki temu doskonale sprawdzą się:
- w terapii chorób metabolicznych,
- u osób z insulinoopornością,
- przy chorobach o podłożu autoimmunologicznym, jak hashimoto, łuszczyca, AZS, endometrioza, PCOS,
- w regulacji chorób serca.
Kwas dokozaheksaenowy (DHA) wchodzi w skład błon komórkowych neuronów, siatkówki oka i komórek układu nerwowego. Jego odpowiednie spożycie jest szczególnie istotne dla kobiet w ciąży i rozwijającego się płodu, dzieciństwa czy okresu starzenia się.
Odpowiada za prawidłowe widzenie, przewodnictwo nerwowe i funkcje poznawcze oraz koncentrację. W okresie prenatalnym jest odpowiedzialny za rozwój mózgu oraz rozwoju inteligencji. Kluczowe i zalecane jest suplementowanie DHA w czasie ciąży.
Rola kwasów omega-3 w organizmie – mechanizmy działania
Jak widzisz kwasy omega-3 działają na wielu płaszczyznach, ale jakie tak naprawdę efekty przynoszą i kto może skorzystać najbardziej na suplementacji postaram się wyjaśnić za chwilę.
Regulacja stanu zapalnego
Kwasy omega-3 EPA i DHA są znane głównie ze swojego przeciwzapalnego działania.
Mają zdolność modulowania odpowiedzi immunologicznej i redukcji stanów zapalnych. Działa tu kilka mechanizmów, które zasługują na oddzielny post, ale na ten moment warto znać jeden, który polega na redukcji produkcji cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α, interleukiny-1β i interleukiny-6, oraz prostaglandyny (PG) E₂ i leukotrienów (LT) czwartego rzędu.
EPA i DHA razem konkurują z kwasem arachidonowym z rodziny omega-6, które są związane z reakcjami prozapalnymi. Dlatego tak istotna jest prawidłowa i fizjologiczną równowaga kwasów omega-3 do omega-6, co pozwala na utrzymanie stanu zapalnego w ryzach. Jest to szczególnie ważne przy zapobieganiu czy zmniejszeniu dolegliwości w wielu chorobach, jak reumatoidalne zapalenia stawów, choroby zapalne jelit, astma czy choroby neurodegeneracyjne.
W kwestii dermatologicznej kwasy omega-3 mają duży potencjał w redukcji stanów zapalnych skóry w przebiegu takich chorób jak – AZS, łuszczyca, trądzik i inne.
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
Cierpisz na choroby sercowo-naczyniowe? W takim razie omega-3 są dla Ciebie doskonałym suplementem, który wesprze Twoje serce. Badania wykazują, że kwasy omega-3:
- poprawiają funkcję śródbłonka
- wpływają korzystnie na profil lipidowy
- działają przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo – tu w szczególności EPA
- stabilizują rytm serca
- zmniejszają ryzyko miażdżycy czy chorób sercowo-naczyniowych u osób z cukrzycą
Wsparcie pracy mózgu i zdrowia psychicznego
Dla prawidłowej pracy neuronów niezbędny jest kwas DHA. Razem z EPA mogą wpływać na obniżony nastrój, pogorszenie koncentracji i zwiększone ryzyko depresji.
U dzieci wielonienasycone kwasy omega-3 doskonale sprawdzą się do poprawy pamięci, uwagi, uczenia się, poprawy snu i odporności oraz redukcji nadpobudliwości przy ADHD.
Wpływ kwasów omega-3 na metabolizm
Z punktu widzenia dietetyki klinicznej omega-3 mają ogromne znaczenie dla metabolizmu.
- poprawiają insulinowrażliwości
- ograniczają lipotoksyczność
- wspierają regulację adipokin
- zmniejszają stres oksydacyjny
Czy sama dieta wystarczy? Problem niedoborów omega-3
Teoretycznie wszyscy wiemy, że warto jeść tłuste ryby kilka razy w tygodniu. Jednak rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.
W gabinecie bardzo często słyszę podczas wywiadów dietetycznych:
„Nie lubię ryb”,
„Nie umiem ich przygotować”,
„Boję się metali ciężkich”,
„Jem raz na miesiąc”.
Efekt? Nawet osoby, które odżywiają się „zdrowo”, mają zbyt niski poziom EPA i DHA. Dodatkowo nasza dieta jest przeładowana kwasami omega-6, co jeszcze bardziej zaburza równowagę i sprzyja stanom zapalnym.
Zapotrzebowanie i suplementacja omega-3 Eqology
250-500 mg EPA + DHA dziennie – tylko tyle wystarczy, aby pokryć rekomendowane spożycie. Większość z nas i tak nie dostarcza tej ilości, a przy zespole metabolicznym, otyłości, chorobach serca, chorobach przebiegających ze stanem zapalnym czy IO to za mało!
Dlatego w grę wchodzi suplementacja kwasami omega-3. Ale nie każde kwasy dostępne na rynku będą odpowiednie – tu najważniejsza jest wysoka jakość. Dlatego w swojej pracy sięgam po suplementy, do których mam pełne zaufanie — zarówno pod względem jakości, jak i bezpieczeństwa.
Od pewnego czasu współpracuję z marką Eqology, ponieważ ich omega-3 spełniają kryteria, które są dla mnie kluczowe jako dietetyka: wysoką zawartość EPA i DHA, regularne badania laboratoryjne, niski poziom utlenienia oraz brak zanieczyszczeń.
Dodatkowym plusem jest forma płynna i łagodny smak, dzięki czemu suplementacja jest dużo łatwiejsza — również dla dzieci i osób, które wcześniej unikały olejów rybnych.
Dlaczego omega-3 są ważne?
Jeśli po przeczytaniu tego artykułu masz wrażenie, że temat omega-3 może dotyczyć także Ciebie — to bardzo możliwe, że Twój organizm również potrzebuje lepszego wsparcia.
W takiej sytuacji warto dobrać suplementację indywidualnie do Twoich potrzeb, stylu życia i wyników badań — napisz do mnie. Chętnie pomogę Ci wybrać najlepsze rozwiązanie.
Podczas zamówienia możesz wpisać mój numer ID: 121078524 — wtedy będę Twoim opiekunem i w razie potrzeby pomogę Ci na każdym etapie suplementacji.
